Kanseri y’umwijima ni indwara ikomeye iterwa no gukura kudasanzwe kw’uturemangingo tw’umwijima. Umwijima ni urugingo rukomeye rufasha mu kuyungurura amaraso, kubika intungamubiri no gukuraho uburozi mu mubiri. Iyo ufashwe na kanseri, imirimo yawo irahungabana, bikaba byagira ingaruka zikomeye ku buzima.
Ibimenyetso bya Kanseri y’Umwijima
Mu ntangiriro, kanseri y’umwijima ishobora kutagaragaza ibimenyetso bigaragara. Ariko uko ikura, umuntu ashobora kubona ibi bikurikira:
- Kubabara cyangwa kumva hari ikikuremereye mu ruhande rw’iburyo rw’inda.
- Kugabanuka ibiro mu buryo budasobanutse.
- Kubura ubushake bwo kurya.
- Kunanirwa no kugira intege nke.
- Isesemi cyangwa kuruka.
- Kubyimba inda bitewe n’amazi yirundanya mu nda.
- Uruhu n’amaso bihinduka umuhondo (jaundice).
- Inkari zijimye cyangwa umwanda uhinduka urwera cyane.
Ibi bimenyetso bishobora no guterwa n’izindi ndwara, ariko iyo bikomeje cyangwa bikiyongera, ni ngombwa kwihutira kwa muganga.
Ibitera Kanseri y’Umwijima
Hari ibintu byinshi bishobora kongera ibyago byo kurwara kanseri y’umwijima, birimo:
- Indwara z’umwijima zidakira, cyane cyane iziterwa na virusi ya hepatite B cyangwa hepatite C.
- Cirrhose, ni ukuvuga kwangirika gukabije kw’umwijima guterwa n’indwara z’igihe kirekire cyangwa kunywa inzoga nyinshi.
- Kunywa inzoga nyinshi kandi igihe kirekire.
- Umubyibuho ukabije n’indwara zifitanye isano na wo nk’igisukari.
- Kurya ibiribwa byandujwe n’uburozi bwa aflatoxine bushobora kuboneka mu biribwa bibitswe nabi nk’ibigori cyangwa ubunyobwa.
- Amateka y’umuryango arimo abantu barwaye iyi ndwara.
Uko Wayirinda
Nubwo atari buri gihe bishoboka kuyirinda 100%, hari ingamba zigabanya cyane ibyago byo kuyirwara:
- Kwikingiza hepatite B.
- Kwirinda uburyo bwose bwatuma umuntu yandura hepatite B cyangwa C.
- Kugabanya cyangwa kureka kunywa inzoga.
- Kurya indyo yuzuye kandi ikungahaye ku mboga n’imbuto.
- Kugenzura ibiro no gukora imyitozo ngororamubiri.
- Kubika neza imyaka n’ibiribwa kugira ngo bitanduzwa na aflatoxine.
- Gukurikiranwa kwa muganga niba ufite indwara z’umwijima zidakira.
Icyo Wakora Igihe Ubonye Ibimenyetso
Niba ubonye kimwe cyangwa byinshi mu bimenyetso byavuzwe haruguru:
- Ihutire kujya kwa muganga cyangwa ku kigo nderabuzima.
- Sobanurira muganga ibimenyetso byose ufite n’igihe bimaze.
- Kora ibizamini usabwe n’abaganga, bishobora kuba birimo ibizamini by’amaraso, ultrasound, CT scan cyangwa MRI.
- Irinde kwivuza uko wishakiye cyangwa gukoresha imiti gakondo itaragenzuwe n’inzobere.
- Niba basanze ari ikibazo cy’umwijima, kurikiza amabwiriza yose y’abaganga kugira ngo ubuvuzi butangire hakiri kare.
Umwanzuro
Kanseri y’umwijima ni indwara ishobora kugira ingaruka zikomeye, ariko kuyimenya hakiri kare bituma amahirwe yo kuvurwa yiyongera. Kumenya ibimenyetso byayo, kwirinda ibyayitera no kwihutira kwa muganga igihe hagaragaye ibidasanzwe ni intambwe z’ingenzi zo kurinda ubuzima. Niba ufite impungenge ku buzima bw’umwijima wawe, kwisuzumisha kwa muganga ni cyo cyemezo cyiza kurusha ibindi.

Leave a Reply